Op 1 september 2020 opende het register Cliëntenvertrouwenspersonen Wet zorg en dwang. Dit register kwam tot stand in opdracht van de Stichting Landelijke Faciliteit Cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang. Jan Middel was de eerste die zich aanmeldde in dit nieuwe register. Jan werkt als cliëntenvertrouwenspersoon bij Zorgstem en heeft daarnaast zijn eigen coachingspraktijk.

Wat was de reden voor uw registratie?

Laat kwaliteit maar meetbaar zijn. Als je gecertificeerd bent kunnen cliënten, zorgaanbieders en andere CVP’ers ervan uit gaan dat je een vakman bent, omdat je voldoet aan de registratie-eisen. Behalve dat het meetbaar is, geeft het ook een solide onderbouwing. Ik laat nu zien dat ik de juiste opleiding heb en dat ik via bijscholing up-to-date in mijn vak wil blijven.

Hoe bent u in het werk van cliëntenvertrouwenspersoon Wet zorg en dwang gerold?

Het was niet mijn bedoeling. Ik werkte hiervoor bij MEE als onafhankelijk cliëntondersteuner. Zo heb ik Registerplein ook leren kennen. In het nieuws hoorde ik dat de Wet zorg en dwang eraan zat te komen. Ik dacht: ‘Daar krijgen onze cliënten ook mee te maken, ik moet uitvogelen wat dat is’. Ik onderzocht hoe ik mijn collega’s kon inlichten en toen kwam plots de vacature bij Zorgstem langs. Het mooie was dat in deze functie al mijn eerdere werkervaringen samen kwamen. Ik heb hiervoor 27 jaar gewerkt in de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Daarna heb ik gewerkt als maatschappelijk werker/onafhankelijk cliëntondersteuner. En nu ook zo’n vier jaar als Levenscoach. Ik had ervaring op de groep, ervaring als manager. Dat kwam in die vacature allemaal samen.

Laat kwaliteit maar meetbaar zijn. Als je gecertificeerd bent kunnen cliënten, zorgaanbieders en andere CVP’ers ervan uit gaan dat je een vakman bent, omdat je voldoet aan de registratie-eisen.

– Jan Middel

Hoe bevalt het werk?

Ik was net drie weken bezig en toen kwam corona. Dat was lastig. Zorginstellingen gingen op slot, ook voor CVP’ers bleef de deur dicht. We werden gezien als bezoek. Ik moest al mijn werk digitaal doen. Gelukkig mogen we nu weer naar binnen. De minister heeft gezegd, dat wij ook zorgmedewerkers zijn. De laatste tijd gaat het echt lopen.

Hoe weten de cliënten dat je er bent?

Het eerste contact dat ik legde was met bestuurders. Ik stel me voor en leg uit op welke wijze ik werk. De ontvangst verschilt per zorgaanbieder. Soms word je met open armen ontvangen, op andere momenten moet je meer ingaan op bezwaren die er spelen. Dan moet ik even uitleggen dat ik geen ‘tweede inspectie’ ben, maar dat ik er vooral ben om een stem te geven aan cliënten die dat zelf niet kunnen. Daarna volgt het contact met het managementteam. Met hen maak afspraken om op locatie langs te komen. Daar maak ik kennis met cliënten, hun vertegenwoordigers en de medewerkers op de vloer. Cliënten kunnen mij persoonlijk bellen of appen, contact zoeken met het hoofdkantoor van Zorgstem of me persoonlijk aanschieten wanneer ik op locatie ben. Daarnaast stel ik me voor op de website van de instelling en in bijvoorbeeld een nieuwsbrief. Ook stel ik graag me graag voor in een vergadering van de cliëntenraad en de familieraad.

We versterken de stem van een kwetsbare groep.

– Jan Middel

Wat voor soort zaken spelen er?

Dat kan van alles zijn. Van een rolstoel die na mijn derde bezoek nog steeds voor een nooduitgang staat tot een benaderingswijze van cliënten als groep in plaats van als individu. Zo was er een cliënt die liever alleen op zijn kamer at (wat niet mocht) in plaats van met de groep, omdat er in de groep een andere cliënt zat die druk en agressief is. Dan leg ik dat samen met de cliënt voor aan de zorgaanbieder en ondersteun ik de cliënt bij zijn vragen. Bijvoorbeeld er gekeken is naar alternatieven om hetzelfde te bereiken maar dan zonder onvrijwillige zorg toe te passen. Ik kijk of de onvrijwillige zorg in het zorgplan is opgenomen en of het Stappenplan hierin is gevolgd. Cliëntenvertrouwenspersonen Wzd doen niet aan waarheidsbevinding. We ondersteunen de cliënt in zijn rechtspositie, want het is vaak een kwetsbare doelgroep. We geven ze een stem. Of beter gezegd: we versterken hun stem.  

Tot slot even terug naar de registratie bij Registerplein. Hoe ging dat in de praktijk?

Ik kende Registerplein al uit mijn tijd als onafhankelijk cliëntondersteuner, dus ik had me al eens geregistreerd bij Registerplein. Ik ontdekte toen zelf hoe de registratie ging. Nu ging het iets anders. De Landelijke Faciliteit Cliëntenvertrouwenspersonen Wzd organiseerde een online bijeenkomst waarin een medewerker van Registerplein ons toonde hoe het registreren in zijn werk ging. Terwijl zij dat voordeed, ben ik er meteen zelf mee aan de slag gegaan en blijkbaar was ik daarmee de eerste in het register! Het aanmelden is niet lastig, maar je moet wel even je tijd nemen en er goed voor gaan zitten.

Tekst: Peter de Koning 

Meer weten? Lees het registratiereglement en de criteria voor het register op de pagina van het Register Cliëntenvertrouwenspersonen Wet zorg en dwang.